FODMAP DIEET
Het FODMaP­-beperkte dieet is ontwikkeld in Australië voor patiënten met ernstige klachten als gevolg van het Prikkelbare darm syndroom (PDS), waarbij andere therapieën onvoldoende hebben geholpen. Een opgeblazen gevoel, buikpijn en een verstoorde stoelgang met diarree en/of obstipatie zijn symptomen die vaak voorkomen bij PDS. De precieze oorzaak van PDS is niet bekend. Veranderingen in leefstijl en dieet zoals een regelmatig en evenwichtig eetpatroon kunnen helpen bij de behandeling bij PDS.

FODMaPs zijn kleine moleculen die slecht of niet opgenomen worden in de dunne darm en in de dikke darm terechtkomen. In de dikke darm bevinden zich veel bacteriën.

De FODMaPs worden snel en in zeer grote hoeveelheden door bacterien gefermenteerd (=opgegeten). Hierbij komt gas vrij waardoor symptomen zoals een opgeblazen gevoel en winderigheid ontstaan. Symptomen zoals diarree of een verstoorde stoelgang ontstaan doordat er meer vocht word aangetroken in de dunne en dikke darm.

Door producten met veel FODMaPs in de voeding te beperken komen er minder van deze moleculen in de dikke darm. Niet iedereen is even gevoelig. In de prakijk geven geringe hoeveelheden FODMaPs geen klachten.

F|Fermenteerbare
O|Oligosachariden (fructaan en galacto-oligosachariden)
Deze komen voor in peulvruchten en tarwe.
D| Disachariden (lactose). Deze komen voor in melkproducten.
M| Monosachariden (fructose). Deze komen voor in groenten en fruit.
a| and
P| Polyolen (suiker alcoholen). Deze komen voor in zoetstoffen, fruit en groenten.

DIEET IN DE PRAKTIJK
FODMaPs zitten in heel veel levensmiddelen die dagelijks worden gegeten. Het doel van het dieet is om de totale hoeveelheid van deze kleine moleculen (FODMaPs) die in de dikke darm komen te verminderen. Een kleine hoeveelheid FODMaPs in de voeding is niet erg omdat dit in de praktijk geen klachten veroorzaakt. Daarom word alleen het eten van FODMaP-rijke voedingsmiddelen afgeraden. Het dieet wordt dan ook ‘het FODMaP-beperkte dieet’ genoemd.

HOELANG IS DIT DIEET NODIG?
Om de klachten te verminderen is het nodig om het FODMaP-beperkte dieet 6 weken nauwkeurig te volgen. De mate van gevoeligheid voor FODMaPs, met name voor mono-en disachariden en polyolen, kan erg verschillen. Het is goed mogelijk dat bij u niet alle FODMaPs klachten geven. Na de 6-weekse proefperiode van het dieet zal er, indien het dieet bij u voldoende effect lijkt te hebben, samen met een diëtist onderzocht worden welke voedingsmiddelen u wel kunt verdragen.


In onderstaande link word er meer uitleg gegeven.

Oligosachariden; fructanen en galactanen
Onder de oligosachariden vallen fructanen en galactanen. Niemand kan deze stoffen verteren, er is geen enzym in ons lichaam om deze oligosachariden te verwerken. Iedereen zal wat klachten zoals winderigheid krijgen na bijvoorbeeld het eten van chili con carne.

Fructanen
Fructanen zijn korte fructoseketens met een glucosemolecuul aan het eind. Ze komen van nature voor in tarwe, sommige soorten groenten, fruit en noten. Ze worden ook vaak als inuline of fructo-oligosachariden (FOS) toegevoegd om het vezelgehalte in producten te verhogen. Dit heeft een prebiotische werking doordat ze de goede darmbacterien voeden, maar een teveel kan darmklachten veroorzaken.

Galactanen
Galactanen (vooral raffinose en stachyose) zijn korte galactoseketens met een fructose- en een glucosemolecuul aan het eind. Galactanen zitten voornamelijk in peulvruchten en bepaalde soorten granen, groenten en noten.

Disachariden; lactose
Een disacharide is een vorm van suiker die uit twee componenten bestaat. Er zijn drie soorten: maltose, sucrose en lactose.
Alleen lactose (melksuiker) kan problemen geven als FODMAP. Lactose bestaat uit een glucose-en een galactose molecuul en wordt door sommige mensen slecht afgebroken door een tekort aan het enzym lactase. Bij een lactose intolerantie word de lactose niet genoeg gesplitst en opgenomen door het lichaam, wat darmklachten geeft.

Monosachariden; fructose
Een monosacharide is een vorm van suiker, bestaande uit een component. Er zijn drie soorten monosachariden: glucose, fructose en galactose.
Fructose (fruitsuiker) is de enige monosacharide die problemen kan geven als FODMAP. Fructose in combinatie met glucose (zoals sucrose; tafelsuiker) word goed opgenomen, maar wanneer fructose alleen is of als er meer fructose dan glucose aanwezig is zoals in honing duurt dit veel langer.

Polyolen
Polyolen (suikeralcoholen) herken je vaak aan de naam: ze eindigen meestal met ol; lactitol, sorbitol, mannitol, malitol en xylitol, maar ook isomalt. Polyolen komen van nature voor in steenvruchten en bepaalde soorten groenten. Ze worden ook toegevoegd als kunstmatige zoetstof zoals kauwgom of drop.
Polyolen worden niet of nauwelijks opgenomen door de dunne darm. In de dikke darm worden ze gefermenteerd door bacteriën waarbij veel gassen en darmkrampen kunnen ontstaan. Daarnaast hebben polyolen een laxerend effect omdat ze water de darmen intrekken.

Aardappel(zet)meel
Agaragar
Appelazijn
Arrowroot
Asafoetida poeder
Aspartaam
Azijn
Bakkersgist
Bakpoeder
Basterdsuiker
Bietsuiker
Boekweitmeel
Cellulose
Dextrose
Gelatine
Gemodificeerd zetmeel
Gerstemout
Gierst (-meel)
Glucose
Glucose-fructosestroop
Guargom
Guarpitmeel
Invertsuiker
Ketjap (manis)
Maïsmeel
Maïssiroop
Maïszetmeel
Maltodextrine
Maltose
Miso
Natriumbicarbonaat
Pectine
Quinoa (-meel)
Resistent zetmeel
Rietsuiker
Rijst (ook –bloem en -meel)
Sacharine
Sago
Seitan
Sojalecithine
Sojameel*
Sojasaus
Sorghum
Stevia
Steviol glycocside (stevia)
Sucralose
Sucrose / suiker
Tapioca (-meel)
Tarwedextrine
Tarweglucose
Tarwezetmeel
Teff
Venkelzaad
Wei proteïne isolaat
Xanthaangom
Zwarte peper
Appelextract
Appelvezel
Bloem
Bonenmeel
Cichorei
Droge melkbestanddelen
Eenkoorn
Erwtenvezel
Erythritol (E968)
Fructo-oligosaccharide
(FOS)
Fructose
Fructose-glucosestroop
Fructosestroop
Fruitsap concentraat
Geconcentreerd
vruchtensap van niet
toegestaan fruit
Gedroogde knoflook
Gedroogde uien
Gedroogde vruchten
Gerst
Gerstemoutmeel
Galacto-oligosaccharide
(GOS)
High fructose corn
sirup (HFCS)
Honing
Inuline
Isomalt (E953)
Kamut
Knoflook (-poeder en -puree)
Lactitol (E966)
Lactulose
Lupine
Maltitol (E965)
Mannitol (E421)
Melasse
Melkpoeder
Oligofructose
Polydextrose (E1200)
Polyglycitol (E964)
Sorbitol (E420)
Specerijen, niet
gespecificeerd
Tarwe
Tarwemeel
Tarwevezels en -zemelen
Textured Vegetable Proteine (TPV) / sojabrokken
Ui (-extract en -poeder)
Volkoren meel
Wei eiwit concentraat
Weipoeder
Wei protein concentraat
(WPC)
Witmeel
Xylitol (E967)